Meedogenloos collegiaal

Balans tussen familiecultuur en professionaliteit 

Inleiding

Een familiecultuur in scholen voelt warm en veilig. Collega’s steunen elkaar, vieren successen en creëren een hechte gemeenschap. Maar zonder duidelijke grenzen kan deze cultuur leiden tot vrijblijvendheid. In dit artikel ontdek je waarom meedogenloze collegialiteit nodig is om professionaliteit te waarborgen.

Familiecultuur in scholen

Familiecultuur en collegialiteit zijn nauw met elkaar verbonden. Een vriendelijke werkomgeving, leiders die als mentoren fungeren, loyaliteit en zorg voor elkaar zijn kenmerken van een familiecultuur. Deze eigenschappen bevorderen de ontwikkeling van mensen en creëren een omgeving waarin belangrijke leervoorwaarden worden vervuld. Het ontbreken van deze voorwaarden is vaak direct merkbaar, zowel in de klas als in teams.

De rol van collegialiteit

Luc Stevens zei tijdens een lezing in 2011: “Wij zijn opgeleid tot leraren, niet tot collega’s. Maar wij zijn beide net zoveel.” De kwaliteit van de onderlinge relaties binnen teams is direct te vertalen naar de kwaliteit van de school. Een goede samenwerkingscultuur met familiare en professionele kenmerken is een voorwaarde voor goed onderwijs.

Relaties ontwikkelen

Als de opbrengsten van de school een gezamenlijk resultaat zijn, is het zinvol om te investeren in de kwaliteit van onze contacten binnen het team. Werken aan relaties met collega’s is een must en collega zijn is een vak. De school is een omgeving waarin de verwachtingen hoog en de verantwoordelijkheden groot zijn. Teamleden die samenwerken over de praktijk van het lesgeven en dagelijks belangrijke beslissingen over het leren van de kinderen, veroorzaken beter onderwijs.

Collegialiteit in de praktijk

Teamleden die samenwerken bereiken meer dan wanneer zij dit niet doen. Dit klinkt logisch, maar is niet vanzelfsprekend. Vergaderingen zijn niet altijd gericht op het leren van de leerlingen of er is te weinig aandacht voor vertrouwen tussen teamleden. Conflicten worden soms vermeden en over lespraktijken wordt niet vanzelfsprekend uitgewisseld. Teamleden die nadenken over wat ze in de groepen doen op basis van het collectieve werk van het team worden wederzijds afhankelijk maar ook eigenaar voor het leren van alle leerlingen.

Meedogenloos collegiaal

In een organisatie met een te sterke familiecultuur gaan collega’s elkaar uit de weg wanneer conflicten dreigen. Dit staat de ontwikkeling van collega’s in de weg. Elkaar echt helpen lukt juist door te praten met elkaar over belangrijke onderwerpen. Wees meedogenloos in elkaar als collega’s te versterken. Wees meedogenloos collegiaal. Dat is goed voor onze kinderen.